Γλωσσική ποικιλότητα και κριτικός γραμματισμός των ΜΜΕ: μια μελέτη περίπτωσης σε μαθητές/τριες Α′ Δημοτικού

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα κριτικού γραμματισμού, στο οποίο συμμετείχαν οι μαθητές/τριες που φοιτούσαν την Α′ τάξη του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου κατά το σχολικό έτος 2014-15. Για την εφαρμογή του εκπαιδευτικού προγράμματος, χρησιμοποιήθηκε η δραστηριοκεντρική προσέγγιση (task-based approach), η οποία παρέχει τη δυνατότητα στους μαθητές να διακρίνουν τη γλωσσική ποικιλότητα μέσα από ένα αλληλοδραστικό, συνεργατικό, πολυτροπικό περιβάλλον μάθησης, όπου επιλύουν προβλήματα και επινοούν λύσεις. Η εκπαιδευτική παρέμβαση οργανώθηκε γύρω από δύο διαστάσεις της γλωσσικής ποικιλότητας, τη γεωγραφική και την κοινωνική (φύλο, ηλικία, κοινωνική τάξη). Επιλέχτηκαν κείμενα (π.χ. διαφημίσεις, τηλεοπτικές σειρές, κινούμενα σχέδια), τα οποία προέκυψαν μέσα από τις προτιμήσεις των παιδιών, και σχεδιάστηκαν δραστηριότητες με σκοπό την ανάπτυξη της κριτικής επίγνωσης των παιδιών σε φαινόμενα γλωσσικής ποικιλότητας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα παιδιά έχουν αυξημένη κοινωνιογλωσσική επίγνωση αναφορικά με τους υφολογικούς πόρους που αποκλίνουν από την πρότυπη ποικιλία. Ακόμη, διαπιστώθηκε ότι υπάρχει μια γενική σύγκλιση των παιδιών με την προτιμητέα ανάγνωση των κειμενικών παραγωγών (κυρίαρχη/ηγεμονική ανάγνωση), η οποία αναδιαμορφώθηκε εν μέρει κατά το στάδιο της κριτικής αναπλαισίωσης του προγράμματος.

Συμπερασματικά, διαπιστώνεται ότι τα γλωσσικά στερεότυπα που συνδέονται με μη πρότυπες ποικιλίες φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά από μικρή ηλικία. Ως εκ τούτου, κρίνεται απαραίτητος ο σχεδιασμός και η εφαρμογή παρεμβάσεων κριτικού γραμματισμού σε πιο συστηματική βάση, με σκοπό την αποδυνάμωση παγιωμένων αντιλήψεων για την κοινωνιογλωσσική πραγματικότητα.

 

Σχολικό έτος: 
2014-2015
Ημερομηνία: 
Δευτέρα, 03 Νοε 2014 to Παρασκευή, 29 Μάιος 2015
Θεματικές ενότητες: 

Τμήματα που συμμετείχαν

Εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν