« Βλέπω-Σκέφτομαι-Αναρωτιέμαι» (Artful Thinking) Project 1: Ιμπρεσιονισμός και Νεοελληνική Γλώσσα

Περιγραφή εκπαιδευτικού προγράμματος

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Artful Thinking ξεκίνησε από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαντ το 2004-2006 σε συνεργασία με δημόσια σχολεία της περιοχής του  Traverse City με απώτερο σκοπό να βοηθήσει τους αποφοίτους του να σκέφτονται αποτελεσματικά μελετώντας και αναλύοντας έργα τέχνης. Μέσω της εφαρμογής του συγκεκριμένου προγράμματος οι φοιτητές και κατ΄ επέκταση οι μαθητές των σχολείων που εφαρμόστηκε, εξασκούνται στην εκμάθηση 6 ρουτίνων σκέψης οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουν στη ζωή τους (από τα μαθηματικά προβλήματα μέχρι την επεξεργασία ενός ποιήματος ή ενός κειμένου). Οι ρουτίνες σκέψης στις οποίες εξασκούνται οι μαθητές είναι: Η αιτιολόγηση, η διατύπωση ερωτήσεων και η επιχειρηματολογία, η εξερεύνηση απόψεων, η παρατήρηση και η περιγραφή, η ανεύρεση δυσκολιών και τέλος η σύγκριση και η διασύνδεση (Barahal, S. 2008). Η μεθοδολογία του εκπαιδευτικού προγράμματος συνίσταται στην διατύπωση συγκεκριμένων ερωτήσεων προς τους εκπαιδευόμενους που προκύπτουν από την μελέτη ενός έργου τέχνης, οι οποίες αποσκοπούν στην εγκαθίδρυση των παραπάνω ρουτίνων σκέψης. Παρέχοντας ένα παράδειγμα θα μπορούσαμε να πούμε ότι για την εγκαθίδρυση της ρουτίνας σκέψης: Παρατηρώ και Περιγράφω- υπάρχουν τρεις βοηθητικές ερωτήσεις: - Τι βλέπεις;-Τι γνώμη έχεις γι΄ αυτό που βλέπεις;-Τι σε κάνει να σκέφτεσαι; (Tishman &  Palmer, 2007). Με την εφαρμογή του παρόντος εκπαιδευτικού προγράμματος εις βάθος χρόνου οι μαθητές μυούνται στον κριτικό τρόπο σκέψης, μαθαίνουν να αιτιολογούν την άποψή τους και θέτουν ερωτήματα για των οποίων οι απαντήσεις δεν είναι προφανείς.

Project 1: Ιμπρεσιονισμός και Νεοελληνική Γλώσσα

Στάδια υλοποίησης προγράμματος

 ΦΑΣΗ Α΄

Επεξεργασία αφηγηματικού κειμένου

Σε πρώτη φάση πραγματοποιήθηκε η εφαρμογή των βασικών αρχών του εκπαιδευτικού προγράμματος “ Artful thinking” σε ένα λογοτεχνικό κείμενο που συμπεριλαμβάνεται στο διδακτικό εγχειρίδιο της Νεοελληνικής Γλώσσας της Γ΄ Δημοτικού με τίτλο: «Ο εγωιστής γίγαντας».

Αφού αναλύθηκε η λέξη « εγωισμός» τέθηκαν στους μαθητές οι παρακάτω ερωτήσεις:

Εμείς είμαστε εγωιστές στη ζωή μας;

Ας σκεφτούμε ένα παράδειγμα που να δείχνει ότι είμαστε εγωιστές.

Τι θα πάθει ένας άνθρωπος, όπως και ο γίγαντας στην ιστορία μας, αν δεν σταματήσει ποτέ να είναι εγωιστής;

Τι μπορούμε να κάνουμε, ώστε να προσπαθούμε να μειώσουμε τον εγωισμό μας;

Πώς ένιωσε ο γίγαντας όταν βοήθησε το μικρό παιδάκι να ανέβει στο δέντρο;

Γιατί το έκανε; Τι ένιωσε γι΄αυτό;

ΦΑΣΗ Β΄

Γνωριμία με το εικαστικό κίνημα του ιμπρεσιονισμού

Στο πλαίσιο της διδακτικής ώρας των Εικαστικών ακολούθησε η γνωριμία των μαθητών με το κίνημα και τους εκπροσώπους του ιμπρεσιονισμού. Σε πρώτη φάση έγινε προβολή μιας παρουσίασης στους μαθητές των σημαντικότερων έργων και εκπροσώπων του κινήματος. Παράλληλα οι μαθητές των τάξεων Γ΄και Δ΄Δημοτικού είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν μια έκθεση ζωγραφικής από το Παιδικό Εργαστήρι του Αριστοτέλη, όπου εκεί εντόπισαν ιμπρεσιονιστικά έργα που είχαν φιλοτεχνήσει μαθητές και επεξεργαζόμενοι αντίστοιχο φύλλο εργασίας, μελέτησαν τα χαρακτηριστικά των έργων.

Γνωριμία με τη ζωή και το έργο του Van Gohn

και σε δεύτερη φάση δόθηκε έμφαση στη ζωή και το έργο του Van Gohn, ο οποίος επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από το κίνημα του ιμπρεσιονισμού. Αφού προβλήθηκε ένα ντοκυμαντέρ για την πολυτάραχη ζωή του στη συνέχεια παρουσιάστηκαν δυο από τα σημαντικότερα έργα του: Έναστρη νύχτα (1889) και το Βάζο με δεκαπέντε ηλιοτρόπια (1888).

Τέθηκαν τα ακόλουθα ερωτήματα στους μαθητές:

-         Τι βλέπω στους πίνακες;

-           Τι μου κάνει εντύπωση;

-           Τι χρώματα παρατηρείτε να επικρατούν στους   δυο πίνακες;

-           Γιατί υπάρχει αυτή η αντίθεση χρωμάτων;                    

-           Τι ερωτήσεις κάνω βλέποντας τους πίνακες;

-           Δίνω έναν δικό μου τίτλο σε κάθε πίνακα

Φάση Γ΄

Οι μαθητές πειραματίστηκαν με την τεχνική που χρησιμοποιούσε ο ζωγράφος και φιλοτέχνησαν τις δικές τους εκδοχές των δυο γνωστών έργων του καλλιτέχνη.

Φάση Δ΄

 Διασύνδεση κειμένου με τεχνική ιμπρεσιονισμού

Στη συνέχεια ζητήθηκε από τους μαθητές, χρησιμοποιώντας την τεχνική που έμαθαν ήδη μέσω των δημιουργιών τους και μελετώντας τα αποσπάσματα του κειμένου που περιγράφουν τον κήπο του εγωιστή γίγαντα να επιχειρήσουν να αποτυπώσουν με τα πινέλα με τέτοιο τρόπο, ώστε να φαίνεται η διαφορά στον κήπο κατά το χειμώνα και κατά την άνοιξη. Οι ερωτήσεις που αξιοποιήθηκαν είναι:

Ποιο είναι το βασικό θέμα του κειμένου;

Με ποια χρώματα θα ζωγραφίσετε τον κήπο το χειμώνα και με ποια την άνοιξη;

Θα χρησιμοποιήσετε πολύ μαύρο χρώμα;

Θα είναι φωτεινά τα έργα σας;

Θα ζωγραφίσετε λεπτομέρειες του κήπου;

Φάση Ε΄

Στο μάθημα των Αγγλικών έγινε επεξεργασία του κειμένου του «Εγωιστή γίγαντα» και οι μαθητές έμαθαν λέξεις στα αγγλικά, όπως : “The shellfish giant’s garden”, “giant”, “spring” και “winter”.

Παράλληλες δράσεις στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος

Επίσκεψη στην έκθεση παιδικής ζωγραφικής του Παιδικού Εργαστηρίου του Αριστοτέλη  http://ppf.edu.gr/activities/periigisi-se-ekthesi-paidikis-tehnis

Επίσκεψη στην έκθεση τοπικών καλλιτεχνών  http://ppf.edu.gr/activities/episkepsi-sto-moyseio-syghronis-tehnis

 

 

Σχολικό έτος: 
2017-2018
Ημερομηνία: 
Τρίτη, 10 Οκτ 2017 to Πέμπτη, 07 Ιουν 2018

Τμήματα που συμμετείχαν